Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Energia słoneczna w Izraelu

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: | 2011-07-20 13:25:57
analizy rynkowe

Sytuacja geopolityczna Izraela spowodowała, że kolejne izraelskie rządy, niezależnie od ich opcji politycznej, konsekwentnie dążyły do jak największego uniezależnienia kraju od zewnętrznych dostaw energii i do poszukiwania nowych jej źródeł.

Sytuacja geopolityczna Izraela spowodowała, że kolejne izraelskie rządy, niezależnie od ich opcji politycznej, konsekwentnie dążyły do jak największego uniezależnienia kraju od zewnętrznych dostaw energii i do poszukiwania nowych jej źródeł. Ostatnie odkrycia ogromnych podmorskich złóż gazu w przybrzeżnych wodach Izraela nie zmieniły zasadniczo tego dążenia, choć trudno już obecnie oceniać ich długofalowy wpływ. Niezależnie od czynnika geopolitycznego Izrael, wraz z innymi rozwiniętymi gospodarczo krajami świata, dąży do jak największego wykorzystania „czystych" energii, nie zanieczyszczających środowiska i zmniejszających efekt cieplarniany. Ze względu na położenie geograficzne Izraela (średnie roczne nasłonecznienie: ~2200 kWh/m2 - czyli dwukrotnie więcej, niż w Polsce), najbardziej naturalnym żródłem czystej energii jest tu energia słoneczna.

Spektakularnym przejawem i bodźcem dla tych dążeń było przeniesienie się w roku 1970 pierwszego premiera Izraela, Dawida Ben-Guriona, z Jerozolimy do położego na środku pustyni Negew małego kibucu Sde-Boker, gdzie znaczną część energii elektrycznej czerpano z energii słonecznej.

Jednym z praktycznych efektów tych dążeń i mających doprowadzić do ich urzeczywistnienia systemów zachęt jest fakt, że w Izraelu od lat działają wiodące w świecie firmy w dziedzinie rozwoju technologii i wdrażania systemów energii słonecznej, o czym świadczyć może chociażby to, że już w latach 80-tych XX wieku izraelska firma Luz zbudowała w Kalifornii dziewięć instalacji solarnych, w tym dwie największe na świecie o mocy nominalnej 150 MW i 160 MW. Instalacje te działają do dzisiaj i dzięki nowym technologiom (także izraelskim) nawet zwiększyły swoją moc wytwórczą.

Innym praktycznym przykładem realizacji tych dążeń jest fakt, że Izrael stworzył precedens w skali światowej w masowym wykorzystywaniu energii słonecznej poprzez instalację w każdym domu kolektorów słonecznych, służących głównie do ogrzewania wody. Kolektory te stały się charakterystyczną częścią izraelskiego krajobrazu i symbolem racjonalizacji zużycia energii elektrycznej, pozwalając na oszczędności w skali 3%-4% krajowej konsumpcji energii. Obecnie w kolektory słoneczne wyposażonych jest 95% domów w Izraelu.

W czerwcu 2008 rząd izraelski opublikował obowiązujące do roku 2014 rozporządzenie, którego celem było stworzenie zachęt dla osób prywatnych i dla sektora biznesowego dla produkcji energii słonecznej i innych rodzajów energii „zielonej" na własne potrzeby. Na mocy tego rozporządzenia państwowe Towarzystwo Elektryczne (IEC - Israel Electric Company) zostało zobowiązane do nabywania wytworzonych w takich instalacjach (do 50 kW) nadwyżek energii elektrycznej po cenie ok. 2 ILS za kW, tzn. 4-krotnie przekraczającej cenę energii sprzedawanej przez tę spółkę (system tzw. feed-in tariffs, zastosowany po raz pierwszy w roku 2004 w Niemczech). Poniesione przez Towarzystwo Elektryczne koszty rozkładają się na wszystkich konsumentów energii, proporcjonalnie do jej zużycia. Pozwala to na zwrot nakładów poniesionych na małe instalacje wytwarzające czystą energię w ciągu 7-10 lat. Zaledwie rok po ogłoszeniu rozporządzenia w Izraelu działało 60 nowych firm zajmujących się importem, sprzedażą i instalacją fotowoltaicznych systemów solarnych, tak że już w grudniu 2009 planowana w nim kwota instalacji została wyczerpana i niezbędne są nowe regulacje w tym zakresie.

W styczniu 2010 wprowadzono regulacje dla instalacji fotowoltaicznych średniej wielkości, wytwarzających do 10 MW energii. Towarzystwo Elektryczne zostało zobligowane do zakupu wytwarzanej przez te instalacje energii po cenie do 1,5 ILS za kW (cena kaskadowa, zależna od ilości wytwarzanej energii). Ustalono obowiązującą do roku 2014 kwotę dla takich instalacji, wynoszącą 300 MW. Do chwili obecnej (maj 2011) Towarzystwo Elektryczne wydało już 114 licencji na budowę średnich instalacji o łącznej mocy 177 MW, a złożone wnioski (700) opiewają łącznie na 1200 MW.

Na Pustyni Negew, w kibucu Maszabei Sade, planowane jest uruchomienie w roku 2014, kosztem 260 mln $, dużej elektrowni termo-solarnej o mocy 60 MW.  W listopadzie 2010 izraelski Minister Infrastruktury Narodowej wydał zalecenie, aby rząd przyznał temu przedsięwzięciu status „projektu narodowego", co znacznie uprości formalną stronę jego realizacji.

Dla przyspieszenia procesu wdrażania czystych energii, premier Izraela mianował w maju br. profesora Eugena Kendalla, przewodniczącego Narodowej Rady Ekonomicznej, międzyresortowym koordynatorem, którego zadaniem jest usprawnienie procesu uzgodnień i finansowania produkcji energii z „czystych" źródeł. Zespół prof. Kendalla zdążył już przygotować projekt nowej rządowej decyzji w tej sprawie. Projekt zachowuje obowiązujące do roku 2014 (etap I) taryfy, kryteria i kwoty dla małych i średnich instalacji fotowoltaicznych (łącznie 500 MW), lecz zobowiązuje powołany w tym celu zespół międzyresortowy do przygotowania nowych założeń na lata 2015-2020 (etap II), które mają zapewnić efektywne wdrażanie czystych energii, przy jednoczesnym zapewnieniu długofalowego bezpieczeństwa energetycznego Izraela, dzięki odpowiedniemu doborowi różnych źródeł energii i znalezieniu nowych rozwiązań regulacyjnych i finansowych dla wdrażania odpowiednich technologii. Założenia wstępne etapu II mają zostać przedstawione do stycznia 2012, a ostateczne, do końca 2012. Na podstawie powyższych założeń Towarzystwo Elektryczne opracuje do końca roku 2013 nowy system taryf i kryteriów wydawania licencji na produkcję energii odnawialnej, które wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2015. Należy dodać, że według specjalistów Ministerstwa Infrastruktury Narodowej projekt rządowej decyzji faworyzuje energię odnawialną uzyskiwaną z turbin wiatrowych, kosztem energii ze źródeł solarnych, przyznając tej pierwszej do roku 2014 kwotę 800 MW, której pełne wykorzystanie wydaje się wątpliwe. Ocenia się, że jest to spowodowane stosunkowo niskim kosztem produkcji energii uzyskiwanej z turbin wiatrowych, około dwukrotnie mniejszym od kosztu wytwarzania energii solarnej.

 

Szacunek kosztów produkcji energii solarnej na tle innych technologii

(Ministerstwo Infrastruktury Narodowej, luty 2010)

 

Techn. tradycyjne

Techn. fotowolt. mała

Techn. fotowolt. średnia

Techn. termo-solarna

Duże turbiny wiatrowe

Biomasa

/biogaz

Koszt budowy

(w mln $) na 1 MW zainstalowanej mocy

1,1

4,8

4,2

3,6

2

4,5

Roczny koszt operacyjny

(w mln $) na 1 MW zainstalowanej mocy

0,04

0,152

0,055

0,008

0,022

0,022

Szacunkowa roczna zdolność produkcyjna 1 MW zainstalowanej mocy (w MWh)

7709

1600

1700

1900

2455

6570

Szacunkowa trwałość instalacji (w latach)

25

20

20

20

20

20

Powierzchnia terenu dla 1 MW zainstalowa-nej mocy (w ha)

0,01

1,0

2,2

1,8

0,27 netto

10,0 brutto

0,17

Prognoza zainstalowanej mocy energii solarnej do roku 2020

na tle innych technologii odnawialnych

(Ministerstwo Infrastruktury Narodowej, luty 2010)

 

2014-2015

2016-2017

2018-2019

2020

Procent zainsta-lowanej

mocy

odnaw.

Cel racjonalizacji energetycznej,

procent prognozowanego popytu (%)

7

12

17

20

Szacowana wielkość popytu, z względnieniem racjonalizacji energetycznej (TWh)

60,4

61,5

64,5

64,3

Wiatr (MW)

250

400

600

800

29,0%

Biogaz i biomasa (MW)

50

100

160

210

7,6%

Solarna z dużych instalacji (MW)

700

750

1000

1200

43,5%

Solarna ze średnich instalacji (MW)

350

350

350

350

12,7%

Solarna z małych instalacji (MW)

200

200

200

200

7,2%

Ogółem zainstalowana moc odnawialna (MW)

1550

1800

2310

2760

100%

% produkcji energii odnaw. do całej produkcji

5,3

6,5

8,3

10,2

 

Prognoza produkcji energii solarnej do roku 2020 (TWh)

na tle innych technologii odnawialnych

 (Ministerstwo Infrastruktury Narodowej, luty 2010)

 

XII.

2014

2016-2017

2018-2019

2020

% całej produkcji

Wiatr (TWh)

0,61

0,98

1,47

1,96

30,04%

Biogaz i biomasa (TWh)

0,33

0,66

1,05

1,38

21,1%

Solarna z dużych instalacji (TWh)

1,33

1,43

1,90

2,28

34,87%

Solarna ze średnich instalacji (TWh)

0,60

0,60

0,60

0,60

9,1%

Solarna z małych instalacji (TWh)

0,32

0,32

0,32

0,32

4,89%

Ogółem produkcja energii odnawialnej (TWh)

3,19

3,99

5,34

6,54

100%

 

Rozwój nowoczesnych technologii solarnych w Izraelu w dalszym ciągu znacznie wyprzedza ich wdrażanie w praktyce na terytorium kraju ze względu na brak długoterminowych regulacji prawnych w tym zakresie oraz niedobór źródeł finansowania projektów wykonawczych. Pewną rolę w hamowaniu procesu wdrażania nowych technologii produkcji energii przez prywatnych przedsiębiorców odgrywa zapewne także monopolistyczna pozycja państwowego Towarzystwa Elektrycznego, produkującego energię ze źródeł tradycyjnych (gaz, mazut, węgiel). Z tego względu izraelskie firmy branży solarnej poszukują rynków zbytu na całym świecie i działają z dużym powodzeniem za granicą, wznosząc oparte na izraelskich technologiach nowe instalacje słoneczne w USA (Arizona, Nevada, Kalifornia), Hiszpanii, Australii, Chinach, Kamerunie, Etiopii i innych krajach.

 

Źródło: Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Tel Awiwie na podstawie:  

Portalu Ministerstwa Infrastruktury http://www.mni.gov.pl/

Portalu Tashtiot [Infrastruktura] http://www.tashtiot.co.il/

Portalu EnergiaNews http://www.energianews.com/

Portalu SolarPower http://www.solarpower.co.il/

Portalu Calcalist http://www.calcalist.co.il/